tesettür modelleri ve balkanlar bilgisi
Venedikliler de kendi bölgelerindeki Scepan destekçilerini tart ettiler. taraf da yalancı çarı yakalayamadı ve zor hava şartları ve Rusya ile sava*''■ malinin belirmesi sebebiyle Osmanlı güçleri geri çekildi. Rusya Osmanlij|ç vaşa girdi. Bunun asıl sebebi Karadağ değil, Lehistan'daki kral seçimleri()j|. ^ ve PrusyalIlara karşı çıkan ve İstanbul’un himayesini isteyen Lehler, soau*''^ Osmanlı ve Rusya arasında yeni bir savaşa yol açmışlardır. Karadağ henij;*''* Rus, ne de Osmanlı siyasetinde önemli bir unsur olarak görülmüyordu. Ayncj? kez Karadağlılar savaşı reddettiler. Bundan sonra Scepan'ın önemi ve üniia2j||| Nihayet İşkodra hakimi Buşatlı Mahmut Paşa, yanına sokulan bir Yunan vasi(^ sıyla yalancı çarı öldürtmeyi başarmıştır.
tesettür modelleri Küçük Scepan, kendisinin Karadağlı olmamasının da tesiriyle, ilk kezkal)j|^ leri pek nazara almayan bir yönetim kurmuş, vladikalar hep rahip olduğuiçj^ kendisi laik bir kişilik olarak baş göstermiştir. Bir devlet teşkilatı içinçokilljj düzeyde de olsa, özel korumalarını bir emniyet teşkilatı gibi kullanmış, kanunv) düzenin bilinmediği bir ülkede mahkeme usulünü işletmeye çalışmıştır,
Bundan sonra Karadağ yeniden kargaşaya düşmüş ve dağılan kabileler an sında kan davası güdülmeye başlanmıştır. İç siyasi mücadelenin temelindeit büyük aile Petrovic ve Radonjicler arasındaki mücadele yatıyordu. Scepan'dat sonra Jovan Radonjic, Venedik ve Avusturya yardımı ile kendisini vladikaife etti ise de, kabile temsilcileri, Petrovic ailesinden, Vladika Vasilije'nin yeğen genç Petro’yu vladika seçmişlerdir.
Petro zamanında Karadağlılar, Türklerden ziyade, İstanbul’a da isyanedecei olan İşkodra valisi Buşatlı Mahmut Paşa ile uğraşmışlardır. Paşa tüm bölgeıii büyük korku salmıştı. Petro da selefleri gibi yardım istemek için hemen, 1785'te Rusya’ya gitmiş, ancak bir şey elde edememiştir. Petro ülkesinde ilk işolarakkıı davalarına son vermeye çalışmıştır. Tamamen önleyemedi ise de, büyükölçûık başarılı olmuştur. Bir taraftan da dağılan kabileleri toplayarak Mahmut Paşaik savaşa devam etmiştir. Rusya’da Çariçe Katerina’nın ilgisini çekemeyerekhajîl kırıklığına uğramanın ardından, 1779’da Viyana’ya giderek himaye istemimi Habsburg yönetimi bunu reddetmiş ve Karadağ yapayalnız kalmıştır. Üstelik,iki yıl sonra Viyana tarafından gönderilen heyet ülkede inceleme yapmış, tezkiresinde Karadağ için uğraşmanın faydasızlığını yazmıştır. Petro 1785’te yine Rusya'p gitmiş, bu kez ilgi görmemenin ötesinde, resmen koyulmuştur. Rusya’nın Balkan siyasetini tüm-Slavcılık temelinde inceleme ve bunu bugünlere taşıma alışkanlığında olan Türk tarihçilerinin buna dikkat etmeleri, son 15 yıl da dahil, tarihte Bulgarları, Sırpları, Karadağlıları defalarca yalnız bırakmasını, işine gelmediği durumlarda bunları rahatça tersyüz etmesini göz önüne almaları gerekmekte din Rusya için daima kendi çıkarları önde olmuş. Balkanlardaki Slavca konuşan halklara ancak kendi çıkarları ölçüsünde dikkat ve değer sarf etmiştir.
Vladika Petro 1785’te Rusya’dan döndüğünde ülkesini Mahmut Paşa tarafın-j3iı harap edilmiş halde bulmuştur. Zayıf kalan direnişi kıran paşa, Cetinje’yi jlmıştır. Üstelik büyük bir kıtlık ve salgın hastalık hüküm sürmeye başlamıştır. Karadağlıların Avusturya ve Rusya’dan yardım çağrılarına ancak iki yıl sonra bu jlddevlet ile Osmanlı arasında savaş başlayınca cevap gelmiştir. Rusya Karadağ'ı Avusturya nüfuzuna terk etmiş, Avusturya da burayı ancak Osmanh’ya karşı ha-jır bir cephe olarak faydalı görmüştür, 1787-92 arasındaki savaşın daha ilk yılında Karadağ-Avusturya ortak harekatları başarısızlığa uğramış, AvusturyalIlar I788’de burayn terk etmiştir.
Fransız ihtilali Avrupa hanedanlarını korkuya salmaya başlayınca, Osmanlı devleti büyük yenilgiler almasına rağmen karşı taraf barışı uygun bulmuştur. Avusturya ile Osmanlı arasında 1791'deki barış görüşmelerinde Karadağlılar görüşme içeriğine dahil olmaya çalışmışlardır. Bunun asıl amacı İstanbul’dan af elde etmek idi. Rusya ise ertesi yıl imzalanan barışta Karadağ’ı Avusturya kadar dahi nazara almamış, bu ülke hiç anılmamıştır.
tesettür modelleri Bu arada hem İstanbul’un, hem de Karadağlıların Mahmut Paşa ile meseleleri artmıştır. Bir İllir devleti kurma niyetinde olduğu söylenen paşa, kendisine itaat etmeyen Brda bölgesindeki iki Karadağ kabilesini, Piperleri ve Bjelopavlicleri cezalandırmak için harekete geçme niyetinde idi. Petro'ya haber göndererek bunlara yardım etmemesi konusunda uyarmıştır. Ancak 1796’da Cetinje’de toplanan meclis (Zbor), Brda halkına yardım etme ve ülkeyi Mahmut Paşa’ya karşı savunma kararı almıştır. Paşa, Martinici’de yapılan savaşı kaybedince hemen intikam için hazırlıklara başlamış, Krusi’de yapılan ikinci savaşta yenilmenin ötesinde hayatını kaybetmiştir. Bu, isyancı bir paşanmkendi gayeleri için bir girişimi de olsa, Osmanlı tarafından Karadağ’a yapılan son saldırıdır ve Osmanlı hakimiyetinin tüm kalan izleri bu tarihte silinmiş, Karadağ gerçekten bağımsızlığını elde etmiştir. Mahmut Paşa’ya karşı direniş, daha önce iki ayrı birim olarak duran Karadağ ve Brda kabilelerini bir araya getirmiş, Petrovicleri güçlendirmiş, buna karşılık Radonjic ailesini gözden düşürmüştür.
Karadağ toplumu için Osmanlı veya Osmanlı ile mücadele yıllarının önemi, geleneksel kabile yapısının bu dönemde oluşmasından ve pekişmesinden gelmektedir. Slavlar bölgeye ilk geldiklerinde toplumsal olarak yerli İllirlere göre (okgeri bir konumda bulunuyorlardı. Birer coğrafi yaşam birliği şeklinde özetlenebilecek olan zadrugaları bilinen anlamda kabile kabul etmeye imkan yoktur. Balkanların diğer bölgelerinde Slavların yerleştiği arazi yerlilerden önemli ölçüde anndığı için bunlar, çoğunlukla Türklerin kurdukları devletlerin çatısı altında, feodal yönetim ortamında, kemikleşmiş kabileleşme dönemini yaşamadan doğrudan uluslaşmaya gitmişlerdir. Karadağlılar ise bütün Güney Slavlarından synbiryol izlemişlerdir.
3621 BALKANLAR EL KİTABI
İki etken onları kabileleşmeye itmiş, dolayısıyla devlet şuuru altına letleşme çok geç bir dönemde gerçekleşmiştir. Birinci etken, Avarları
olmak üzere, Türklerin kurdukları jupanlıklarla zadrugaları daha-tesettür modelleri
